HOLBEIN | ARTISTS' aquarelverf & gouache — review by Nienke Vletter
Het Japanse merk HOLBEIN staat bekend om materialen VOL pigment: prachtige potloden, mooie aquarelverf en heerlijke gouache.
Die aquarelverf is onvergelijkbaar! Het is een aquarelverf in de Westerse stijl — dat wil zeggen: transparanter — die onder het penseel aanvoelt als een klassieke, wat dekkendere Japanse aquarelverf. Je kunt er gedecideerd en precies mee werken. Bij geringere verdunning met water blijven soms zelfs je penseelstreken staan.
De pigmenten zijn fijner gemalen zijn dan bij de meeste andere aquarelverven. Het bindmiddel is Arabische gom. Er wordt geen gebruik gemaakt van ossengal, dierlijke bijproducten of andere dispergeermiddelen. Hierdoor heb je meer controle over je verf en krijg je heldere kleuren met een ongeëvenaarde briljantie en intensiteit — kenmerkend voor Japanse aquarelverf — en zuiverheid. Perfect voor de subtielste verwassingen én krachtige volle kleuren.
En die gouache? Dat is een klassieke gouache op basis van Arabische gom en dextrine — hij droogt dus niet watervast op, blijft oplosbaar met water en is niet kras- of veegvast.
Je kunt je kleuren moeiteloos over elkaar heen aanbrengen, waarbij de opaciteit behouden blijft. Een bovenliggende kleur zal dus altijd een onderliggende kleur helemaal — zonder transparantie — afdekken. Er zijn ook geen witmakers of vulmiddelen toegevoegd om deze gouache dekkender te maken. Bij mengingen worden je kleuren niet modderig of troebel — ze blijven helder en schoon, met dezeflde matheid en dekkracht. En je verf gaat ook niet krijten — no milking out!
TIP! In de IRODORI-range vind je een selectie van de meest geliefde traditionele Japanse kleuren — het Japanse woord irodori betekent dan ook kleur.
Wij vroegen Nienke Vletter deze professionele ARTISTS' aquarelverf en de ARTISTS' IRODORI gouache 'ns uit te proberen. Lees hier haar hands-on REVIEW!
De potloden en de HAG ACRYLIC gouache van HOLBEIN ken ik al, maar hun aquarelverf en ARTISTS' gouache waren nieuw voor mij.
Nou leer je een materiaal pas echt goed kennen door er mee te werken. Stap jij in de valkuil dat je heel zuinig bent op je mooie materialen en ze daardoor niet gebruikt? Ik hoor dit vaak van mijn cursisten.
Het beste advies hiervoor? Het is pas zonde als je materialen niet gebruikt. Ze zijn ervoor gemaakt om mee te spelen en experimenteren — en dat is dus precies wat ik ben gaan doen!
Ik mocht zelf mijn materialen uitzoeken — dit is mijn keuze!
De ARTISTS' GOUACHE heeft ook standaard kleuren, maar ik koos voor de traditionele Japanse IRODORI kleuren.
M'n oog viel op deze set met zomerse kleuren in tubes van 15 ml:
○ 803 Hiiro / Scarlet ○ 813 Kouji / Orange yellow ○ 822 Nanohana / Canola yellow ○ 831 Taisha / Taisha brown ○ 843 Wakaba / Spring green ○ 845 Tokiwamidori / Evergreen ○ 846 Aotake / Bamboo green ○ 867 Gunjou / Ultramarine ○ 864 Asagi / Oriental blue ○ 873 Edomurasaki / Edo violet ○ 884 Sumi / Black ○ 885 Gofun / White
TIP! Er zijn ook nog drie andere sets: Spring, Autumn & Winter, steeds met kleuren die bij het desbetreffende jaargetijde passen.
De kleuren in deze set zijn uitgezocht voor florale motieven, in tubes van 5 ml:
○ 010 Crimson lake ○ 011 Carmine ○ 007 Pyrrole red ○ 013 Opera ○ 019 Vermilion hue ○ 043 Cadmium yellow deep ○ 040 Cadmium yellow lemon ○ 050 Imidazolone yellow ○ 034 Yellow ochre ○ 066 Permanent green #1 ○ 062 Hookers green ○ 075 Sap green ○ 092 Cerulean blue ○ 090 Cobalt blue ○ 093 Ultramarine light ○ 097 Prussian blue ○ 115 Permanent violet ○ 110 Cobalt violet light ○ 175 Luminous bright violet ○ 120 Quinacridone violet ○ 134 Burnt Sienna ○ 133 Burnt umber ○ 139 VanDyke brown ○ 156 Payne's grey
En verder koos ik nog papier en penselen uit.
Professioneel aquarelpapier (300 g/m²) van 100% katoen, traditioneel geproduceerd op de rondzeef. Er zijn twee varianten — fijngekornd en grofgekornd. Ik probeerde ze allebei — needless to say!
- I LOVE ART | Aquarelpenseel ○ rond ○ synthetisch haar — maat 3 & maat 8
➽ Altijd swatchen
Mijn eerste stap als ik nieuwe materialen test? Swatchen! Oftewel: het maken van een kleurkaart met alle kleuren. Ik maakte hier trouwens ook een mini-cursus over, die je nu t/m 31 augustus met 10% korting kunt volgen — scroll naar beneden voor meer details!
Waarom dit swatchen zo nuttig is? Het is een laagdrempelige manier om je materiaal te leren kennen. Hoe gepigmenteerd is de kleur, hoe transparant of dekkend, hoeveel water heb ik nodig voor een egaal resultaat?
Plus — je ziet direct wat de kleur op papier doet. Vaak valt de kleur namelijk net iets anders uit dan die op de verpakking, zeker na opdrogen. Het is dus een fijne referentie waar je op terug kunt vallen als je gaat schilderen.
En het opzetten van zo'n kleurkaart is ook gewoon heerlijk zen...
➽ Het verschil tussen aquarel en gouache
Aquarel en gouache hebben zowel overeenkomsten als verschillen. Beiden kun je mengen met water en zijn — ook na het opdrogen — weer opnieuw te activeren.
TIP! Gooi je palet dus niet weg, maar bewaar het voor een volgende keer!
Het grootste verschil? Aquarel is transparant en daarom werk je altijd van licht naar donker. Gouache is dikker, droogt mat op en is vooral dekkend, zeker als je het met weinig water gebruikt. Je kunt gouache ook zonder water gebruiken, maar persoonlijk vind ik het fijn om altijd een beetje water toe te voegen, omdat de verf dan een veel fijnere flow krijgt en minder ‘trekt’.
Doordat gouache dekkend is, kun je ook lichte kleuren op een donkere onderlaag zetten.
TIP! Mijn belangrijkste tip voor gouache? Werk in lagen van dun naar dik qua consistentie. Dit voorkomt dat je de onderlaag weer activeert en daarmee lagen door elkaar gaat ‘smeren’.
➽ Aan de slag — aquarel
Om beter te laten zien wat de verschillen zijn, schilderde ik deze illustratie van een blauwe klaproos met beide materialen. Voor de versie met aquarel koos ik voor het grofgekornde CENTENAIRE aquarelpapier. Ik startte met een nat-in-nat techniek. Door de structuur van het papier krijg je een prachtig verloop. Dat vind ik zo heerlijk aan aquarel: dat spel tussen controle en spontaniteit.
Ik begon met een maat 8 penseel, omdat je hiermee — door de fijne punt — zowel groter als gedetailleerd kan werken.
Voor de details pakte ik het kleinere penseel in maat 3 en werkte ik nat-op-droog en droog-op-droog.
TIP! Deze synthetische penselen van I LOVE ART waren nieuw voor mij, maar ik vond ze verrassend fijn werken. Zeker ook door de voordelige prijsstelling vind ik ze een aanrader.
Ook hier merkte ik weer hoe vol van kleur HOLBEIN is — ik had maar weinig aquarel nodig om direct veel kleur op papier te zetten. Aquarelverf droogt altijd lichter op, dus vaak werk je in meerdere lagen. Maar in dit geval had ik maar twee lagen nodig om tot een mooi eindresultaat te komen!
➽ Aan de slag — gouache
Bij de versie met gouache werkte ik op het fijngekornde CENTENAIRE aquarelpapier. Ik begon met een middentoon, waarbij ik wit mengde met kleur. En ook hier: ik had maar een klein beetje pigment nodig om al tot een goede kleur te komen.
Ik werkte in eerste instantie met meer water, zodat ik een dunne onderlaag kreeg. Ook zette ik wat tinten naast en door elkaar — zoals 867 Gunjou / Ultramarine, 864 Asagi / Oriental blue en een klein stipje 803 Hiiro / Scarlet — om subtiele variaties tussen een paars-blauw en groen-blauw te creëren.
Gouache verandert overigens bij het opdrogen nog van kleur. Lichte kleuren worden donkerder en vice versa, dus ga niet te snel corrigeren — geef de verf de tijd om op te drogen voordat je een volgende laag zet.
Nadat de basislaag opgedroogd was, voegde ik diepte toe door zowel donkere als lichte tinten naast elkaar te zetten, met een meer dekkende laag. Tot slot voegde ik de laatste details toe met gouache en heel weinig water, zodat ik echt de volle kleur en consistentie op papier kreeg.
➽ Boordevol pigment
Wat bij zowel de gouache als aquarel opvalt, is hoeveel pigment de materialen van HOLBEIN bevatten. Dit zorgt er voor dat je hele heldere en intense kleuren krijgt, óók als je kleuren gaat mengen.
Ik had voor het swatchen van de kleuren maar een klein puntje op mijn penseel nodig om een kleurrijk resultaat op papier te zetten. En dat is fijn, want door de hoge intensiteit van pigmenten zit HOLBEIN qua prijs ook in het hogere segment. Maar hiermee krijg je dus echt artist's quality verf die bovendien ook een hoge mate van lichtechtheid heeft.
TIP! HOLBEIN heeft overigens sinds kort ook granulerende aquarelverf, waar ik ook erg benieuwd naar ben! Dit is aquarel die door een mix van verschillende pigmenten prachtige kleurschakeringen geeft.
Ik was misschien bevooroordeeld omdat ik al fan was van de HOLBEIN materialen. Maar deze aquarelverf en gouache bevestigden weer wat ik al wist. Dit zijn gewoon ★★★★★ artist's quality materialen, elk met hun eigen charme! De spontaniteit van aquarel geeft zulke mooie onverwachte resultaten, maar de dekkende lagen van gouache zijn ook echt prachtig.
➽ Het is daarom echt genieten om hiermee te werken — ik ben benieuwd welke jou het meest aanspreekt!
Over Nienke
Vanuit haar historische studio in Utrecht maakt Nienke Vletter portretten en illustraties die ze bijna dagelijks deelt via Instagram. Met haar uitgebreide kennis maakt ze de vertaalslag van materialen naar papier en deelt die kennis in workshops, video's, social media content en BLOGs.
Haar missie? Bijdragen aan een kleurrijke en diverse wereld, waar iedereen weer ontdekt hoe fijn en belangrijk creativiteit is. Het gaat namelijk vooral om plezier en oefenen, niet om talent!
Meer van Nienke?
Ze nodigt je van harte uit haar te volgen:
- Website — Nienke Vletter
- YouTube— Nienke Vletter
- Instagram — Nienke Vletter
➽ TIP!
Wil jij ook — beter — leren tekenen en schilderen?
Met de code Gerstaecker krijg je t/m 31 aug 2025 10% korting op alle online cursussen van Nienke op shop.nienkevletter.com — mis het niet!
© 2025 — tekst: Nienke Vletter & redactie Gerstaecker NL | © 2025 — beeld: Nienke Vletter, HOLBEIN & redactie Gerstaecker NL